Project 1686
AMIK (International Center for Amazonian Indigenous Knowledge)
zet zich in voor community-based participerend onderzoek, de toegankelijkheid van kennis, en de bewustwording van de geschiedenis van de onderbelichte vormen van impact en perspectieven op het slavernijverleden.
_2026-03-19_21-59-06_edited.jpg)
Verborgen geschiedenis
Op verzoek van de Surinaams Inheemse diasporagemeenschap in Nederland, onderzoeken we de verhalen van de slaafgemaakte Inheemsen (in de archiefstukken “Indiaanse- of Rode Slaven” genoemd) en het verzet van de oorspronkelijke bewoners van Suriname en omstreken dat leidde tot het vredesverdrag van 1686. Verhalen die mondeling van generatie op generatie zijn doorgegeven, maar die vanuit koloniaal perspectief zijn verzwegen of eenzijdig opgetekend.
De afgelopen jaren richten we ons ook op het gedeeld cultureel erfgoed van de inheemsen en de lowe nenge (“marrons”, of in het Engels beschreven als “in the Americas self-emancipated Africans of the Niger-Congo language family”).
Naast onze succesvolle community-based participatory action research projecten en Indigenous archaeologies, ontwikkelen we de plantage archeologie als methode om met een nieuw perspectief te kijken naar de verborgen geschiedenissen van de plantages in de Guianas (Suriname, Frans-Guyana en Guyana).
Voor meer informatie: zie onze tijdslijn
Excuses, maar nog niet voor iedereen
Met de excuses voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden in de toespraak van Minister-president Mark Rutte op 19 december 2022 kwam de aandacht voor het Nederlands koloniaal- en slavernijverleden in een stroomversnelling. Geen punt, maar een komma. Bij de ketikoti bijeenkomst op 1 juli 2023 bood koning Willem-Alexander excuses aan voor het Nederlands slavernijverleden. In het Herdenkingsjaar Slavernijverleden 2023-2024 waren er veel events, maar de geschiedenis van de Inheemsen bleef onderbelicht. Met Project 1686 willen we de impact en doorwerking van de zogenoemde “Indiaanse- of Rode Slaven” inzichtelijk maken en zo het ontbrekende boek aan het koloniaal- en slavernijverleden toevoegen.
De vredesovereenkomst van 1686
Project 1686 is vernoemd naar de vredesovereenkomst die Cornelis van Aerssen van Sommelsdijk, gouverneur van Suriname, in 1686 sloot met de Arowakken, Caraiben en Warrau. Het afschrift van deze vredesovereenkomst is ooit uit de archieven van de Sociëteit van Suriname gehaald en in een aparte opbergmap geplaatst. Dit afschrift is nog altijd niet teruggevonden in de archieven. Dit vredesverdrag kwam nou niet bepaald tot stand door de goede wil van de Gouverneur. Het was de uitkomst na vele jaren van verzet die de oorspronkelijke bewoners van Suriname en omliggende gebieden hadden gevoerd tegen de Nederlandse kolonisten. Echter, in de decennia na deze vredesovereenkomst werden Inheemsen uit de Guianas nog altijd tot slaaf gemaakt.
Belang van de ontsluiting en toegankelijkheid van de archieven
Al voor de vredesovereenkomst van 1686 was de volgende formule opgenomen in de grondenbrieven of warrants: “mits niet doende tot Naedeel van de Indiaenen onse vrinden.” Oftewel: “Zolang het onze vrienden, de oorspronkelijke bewoners, maar geen schade toebrengt.”
Bron: Sociëteit van Suriname, Nationaal Archief, Den Haag, Nederland.
Bron: AMIK|Renzo Duin, 2020, Zeeuws Archief
Wij hanteren de methode van community-based archival research binnen het framework van Participatory Action Research en Decolonizing Methodologies, waarbij de vraagstelling vanuit de Inheemse gemeenschap komt, en de betreffende inheemse gemeenschappen actief deelnemen in het onderzoek, analyse, en presentatie van het onderzoek en de resultaten.